Με απόλυτη επιτυχία ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του Διεθνούς Συνέδριου Χειρισμού Κρίσεων «ATHINA -21», με θέμα: «Απειλές και Προκλήσεις στο Ασταθές Γεωπολιτικό Περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου. Στρατηγικές Ολιστικής Προσέγγισης για την Αντιμετώπισή τους», που έλαβε χώρα από τις 07 έως τις 09 Δεκεμβρίου 2021, στη Σχολή Ικάρων στο Τατόι.
Το Διεθνές Συνέδριο Χειρισμού Κρίσεων «ΑΘΗΝΑ», έχει θεσμοθετηθεί να διεξάγεται κάθε δύο χρόνια από το ΓΕΕΘΑ υπό την αιγίδα του ΥΠΕΘΑ και αποτελεί, ένα διεθνές Forum ανταλλαγής απόψεων και εποικοδομητικών συζητήσεων, επί θεμάτων που άπτονται της διαχείρισης κρίσεων και της διεθνούς ασφάλειας.
Αποτελεί επίσης, ένα σημαντικό διεθνές γεγονός, όπου συμβάλλει στην εξωστρέφεια της Ελλάδας, τη σύσφιξη των σχέσεων των στελεχών του ΓΕΕΘΑ και του ΥΠΕΘΑ με τους συμμάχους της Ελλάδας, καθώς επίσης, και στην ανάδειξη της χώρας μας ως πυλώνας σταθερότητας και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Στο Συνέδριο συμμετείχαν στρατιωτικοί και διπλωματικοί εκπρόσωποι Κρατών, Διεθνών Οργανισμών, Ινστιτούτων Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Μελετών, Στελέχη των τριών Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και ανώτατα στελέχη συναρμόδιων υπηρεσιακών φορέων της Ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης.
Την έναρξη του Συνεδρίου, κήρυξε ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Νικόλαος Χαρδαλιάς, ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Κωνσταντίνος Τασούλας, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος και ο Γενικός Διευθυντής της ΓΔΠΕΑΔΣ Δρ. Κωνσταντίνος Μπαλωμένος.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών του Συνεδρίου παρουσιάστηκαν επίσης, ομιλίες και διαλέξεις από εξέχουσες προσωπικότητες από τον πολιτικό, ακαδημαϊκό και διπλωματικό τομέα, ανώτατα στρατιωτικά στελέχη διεθνών οργανισμών, εμπειρογνώμονες, ειδικούς καθώς και διακεκριμένους επαγγελματίες του ιδιωτικού τομέα, τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό.
Κεντρικοί ομιλητές του Συνεδρίου ήταν ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Μαργαρίτης Σχοινάς, αρμόδιος για την προώθηση του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής, καθώς και ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα κ. Geoffrey Pyatt.
Σκοπός του Συνεδρίου, αποτέλεσε η ανάλυση των σύγχρονων προκλήσεων και απειλών για τη διεθνή ασφάλεια και ειρήνη, εστιασμένων στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και η παρουσίαση στρατηγικών ολιστικής προσέγγισης για την αντιμετώπισή τους.
Ειδικότερα, αναπτύχθηκαν θέματα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, όπως οι τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο, η σκιαγράφηση των υβριδικών απειλών τόσο στο περιφερειακό όσο και διεθνές περιβάλλον, οι διεθνείς ανταγωνισμοί μεταξύ των δρώντων του περιφερειακού και διεθνούς συστήματος.
Συγκεκριμένα, εξετάστηκαν η περιφερειακή αστάθεια λόγω των έντονων διακρατικών ανταγωνισμών για την εξασφάλιση των ενεργειακών πόρων, οι τρέχουσες εστίες των περιφερειακών συγκρούσεων, οι εσωτερικές τριβές και η αστάθεια των κρατών της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.
Επιπλέον, εκτεταμένη αναφορά έγινε στο προσφυγικό –μεταναστευτικό ζήτημα και την εργαλειοποίησή του από κράτη ταραξίες του διεθνούς συστήματος, στο ρόλο της FRONTEX για την διαφύλαξη των συνόρων, την πολιτική άμυνας και ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την κλιματική αλλαγή, καθώς και στο ρόλο που καλείται να διαδραματίσει η Ελλάδα στο ευρύτερο περιβάλλον των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου.
Το κλείσιμο των εργασιών του Συνεδρίου πραγματοποιήθηκε από τον Γενικό Διευθυντή ΓΔΠΕΑΔΣ του ΥΠΕΘΑ, Δρ. Κωνσταντίνο Μπαλωμένο o οποίος, αναφέρθηκε στην υπάρχουσα γεωστρατηγική κατάσταση που επικρατεί στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, προσδιορίζοντας τις υβριδικού χαρακτήρα προκλήσεις και απειλές που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι διεθνείς δρώντες της περιοχής και τέλος, παρουσιάζοντας έναν αποτελεσματικό μηχανισμό διαχείρισής τους, προσανατολισμένο στην οπτική της ολιστικής προσέγγισης.
Ειδικότερα ο Γενικός Διευθυντής ΓΔΠΕΑΔΣ του ΥΠΕΘΑ κ. Κωνσταντίνος Μπαλωμένος τόνισε:
Για την Ελλάδα, βασικές προτεραιότητες αποτελούν η διασφάλιση της εθνικής της ακεραιότητας, η εξασφάλιση της συλλογικής άμυνας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τέλος, η αντιμετώπιση των ολοένα και αυξανόμενων προκλήσεων και απειλών του διεθνούς συστήματος. Ειδικότερα, ιδιαίτερης προσοχής χρήζουν:
• Οι αλλαγές στην παγκόσμια ισορροπία ισχύος και η διαφαινόμενη δυναμική που αναπτύσσεται στα γεωπολιτικά δρώμενα της περιοχής της Νότιο –Ανατολικής Ασίας και Ειρηνικού.
• Οι αλλαγές που θα επιφέρει η νέα τεχνολογία σε συνδυασμό με την αξιοποίηση των όπλων μαζικής καταστροφής από κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες.
• Τα περιφερειακά προβλήματα όπως η αστάθεια των κρατών, οι ενεργειακοί ανταγωνισμοί, η τρομοκρατία, το μεταναστευτικό ζήτημα, το οργανωμένο έγκλημα, ο θρησκευτικός φανατισμός, η κλιματική αλλαγή κ.α., που καλείται να αντιμετωπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση και η διεθνής κοινότητα γενικότερα.
Παρουσιάστηκαν επίσης, οι δράσεις της Ελλάδας για την εδραίωση της ειρήνης και σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.
Έγινε εκτεταμένη αναφορά στις διμερείς, τριμερείς και πολυμερείς πολιτικές και στρατιωτικές συνεργασίες της Ελλάδας, με χώρες της περιοχής όπου μοιράζονται τις ίδιες ανησυχίες ασφάλειας και επισημάνθηκε, η συμβολή της Ελλάδας ως πυλώνας σταθερότητας και ειρήνης.
Τονίστηκε επίσης, ο αποσταθεροποιητικός ρόλος της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και του Καυκάσου.
Έγινε ειδική αναφορά επίσης, για την εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού ζητήματος και τις μεθοδεύσεις που ακολουθούν χώρες όπως η Τουρκία και η Λευκορωσία, ώστε να ασκήσουν πολιτική και διπλωματική πίεση προς τις χώρες τις Ευρωπαϊκής Ένωσης με απώτερο στόχο, την εξασφάλιση των εθνικών τους στόχων.
Υπό το ίδιο πλαίσιο, έγινε εκτεταμένη αναφορά στις υβριδικές προκλήσεις και απειλές και επισημάνθηκε, η αναγκαιότητα ανάπτυξης ενός εθνικού και υπερεθνικού μηχανισμού ανθεκτικότητας, μέσω ενός ολοκληρωμένου πλαισίου διαχείρισης κρίσεων, όπου θα βασίζεται στην έγκαιρη ανάλυση, εκτίμηση και διαχείριση ρίσκου, καθώς και στην διαθεσιμότητα των υλικών και άυλων εθνικών και διεθνών πόρων.
Αναφέρθηκε επίσης, ότι βασική επιδίωξη κάθε ανθεκτικού συστήματος πρέπει να είναι η εξασφάλιση της λειτουργίας του, ακόμη και υπό καθεστώς ακραίων συνθηκών, η έγκαιρη επαναλειτουργία του σε περίπτωση προσβολής του και διακοπής της λειτουργίας του και τέλος, η άμεση προσαρμοστικότητά του, στα νέα δεδομένα που θα ανακύψουν μετά την εκδήλωση μιας απειλής /κρίσης.
Επισημάνθηκε επισταμένως, η αναγκαιότητα της ανάπτυξης μιας κουλτούρας και ενός μηχανισμού ολιστικής προσέγγισης, όπου θα αξιοποιεί το σύνολο των εθνικών δυνάμεων για την ικανοποίηση των εθνικών στόχων και επιδιώξεων.
Επιπλέον, έγινε εκτενής αναφορά στα αίτια της διεθνούς τρομοκρατίας και παρουσιάστηκε ένας οδικός χάρτης για την αντιμετώπιση της σύγχρονης τρομοκρατίας όπου λειτουργεί πλέον, ως μέσο υβριδικού πολέμου. Σύμφωνα με τον χάρτη αυτόν, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα της πρόληψης και της διακρατικής συνεργασίας.
Όσον αφορά την κλιματική αλλαγή και τις επιπτώσεις που δύναται να επιφέρει στον τομέα της ασφάλειας, διαπιστώθηκε ότι, υπάρχει περιορισμένος αριθμός κρατών που έχουν αναπτύξει κατάλληλες πολιτικές και εξειδικευμένο προγραμματισμό, κυρίως, λόγω έλλειψης πόρων και ανθρώπινου δυναμικού.
Για την υλοποίηση ενεργειών που θα αφορούν ένα πλαίσιο κλιματικής ασφάλειας, προτάθηκαν για ανάληψη δράσης από διμερείς και πολυμερείς συμμαχίες τα παρακάτω:
• Η υλοποίηση μιας ολιστικής εθνικής και διεθνούς στρατηγικής που θα στοχεύει τόσο στην κλιματική ανθεκτικότητα, όσο και στην διατήρηση της ειρήνης.
• H συμπερίληψη των κατάλληλων σχεδίων και δράσεων για την προστασία του περιβάλλοντος στους εθνικούς σχεδιασμούς και ο σταδιακός κοινωνικός μετασχηματισμός ώστε να ενσωματωθούν τα εν λόγω σχέδια και δράσεις στις εθνικές πολιτικές.
• Η ανάπτυξη πολυεπίπεδου μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων που θα ανταποκρίνεται στην κάλυψη των αναγκών πολύπλευρων κρίσεων σε τοπικό, εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.
• Η επένδυση στην εκπαίδευση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων.
• Η ανάδειξη του ρόλου της κλιματικής ασφάλειας ως ένα βασικό συστατικό για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την κλιματική αλλαγή.
Στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας, το κυρίως συμπέρασμα ήταν η διεύρυνση των επιλογών παροχής ενέργειας.
Ειδικότερα, η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας, των προμηθευτών και των ενεργειακών οδών.
Περαιτέρω, επισημάνθηκε η αξία της ενεργειακής αυτάρκειας, μέσω πολλαπλών και ενναλακτικών πηγών ενέργειας, που θα περιορίζουν το κόστος, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην κρισιμότητα των δικτύων διανομής της ενέργειας και στην δια – συνδεσιμότητα αυτών, που χρειάζονται σημαντικές επενδύσεις.
Στο συνέδριο, παρέστησαν ο Αρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Γεώργιος Μπλιούμης, ο Αρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Χαράλαμπος Λαλούσης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Στυλιανός Πετράκης ΠΝ και στρατιωτικοί και διπλωματικοί αντιπρόσωποι από 15 συμμαχικές χώρες.
Την τελευταία ημέρα του Συνεδρίου επίσης, οι επικεφαλής των αντιπροσωπειών από την Αίγυπτο, Ταξίαρχος Abdel El Rahman Wahdan, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Mr. Saif M. AI Shamsi, και από τη Σαουδική Αραβία, Υποστράτηγος Mohammed Salmah Al Balawi, τίμησαν τον Γενικό Διευθυντή της ΓΔΠΕΑΔΣ, Δρ. Κωνσταντίνο Μπαλωμένο με αναμνηστικά δώρα εκφράζοντάς του τις ευχαριστίες τους για την τιμητική πρόσκλησή τους στο Συνέδριο και για την προαγωγή της μεταξύ τους συνεργασίας στον τομέα της διαχείρισης κρίσεων.
Το πρόγραμμα του Συνεδρίου περιλάμβανε επίσης, εκδηλώσεις πολιτιστικού χαρακτήρα, όπως επίσημο δείπνο στη ΛΑΕΔ και επίσκεψη των μελών των ξένων αντιπροσωπειών, στο Μουσείο της Ακρόπολης.
